Zdrowie kota (23-01-2010)
Panleukopenia – choroba wirusowa, bardzo zakaźna i łatwo rozprzestrzeniająca się. Wirus najpierw osłabia układ odpornościowy kota, a następnie atakuje komórki układu pokarmowego, jelita cienkiego, tkanki limfatycznej oraz szpiku kostnego, jak również układu nerwowego, będącego w fazie wzrostu.
Okres od chwili kontaktu z wirusem do wystąpienia pierwszych objawów
3-12 dni (zwykle jest to około 5-9 dni).
Wysoka śmiertelność
- dorosłe niezaszczepione koty – 50%
- kocięta 4-6 miesięcy – 80-90%
- kocięta poniżej 3 miesiąca życia – ponad 90%.
Koty dwukrotnie zaszczepione również mogą zachorować, jednak przebieg choroby jest łagodny i koty przeżywają. Psy również narażone są na zachorowanie (wirus jest podobny do psiego wirusa podobnej choroby - parwowirozy).
Zakażenie
- wystarczy krótki kontakt z wirusem, aby doszło do zakażenia
- wirus przenosi się na butach i ubraniu
- bardzo długo zachowuje żywotność (nawet do 1 roku)
- jest bardzo trwały i trudny do usunięcia ze środowiska.
Źródła zakażenia
- kontakt z chorym kotem
- kontakt z kotami żyjącymi na wolności
- kontakt z osobą, która miała styczność z chorym kotem (wystarczy, że osoba ta przebywała w pomieszczeniu, w którym chorował kot – nawet, gdy tego kota tam już nie było, wystarczy kontakt tej osoby z samym wirusem utrzymującym się w środowisku – może on zostać przeniesiony na ubraniu, na butach, na rękach itp.)
- duże skupiska zwierząt – schroniska, azyle itp.
- wszelkiego rodzaju giełdy zwierząt, targowiska
- lecznice weterynaryjne (również ich pracownicy)
- sklepy zoologiczne
- zakażenie zarodków przez łożysko matki – wtedy zwykle dochodzi do obumierania zarodków lub poronienia. Jeśli jednak kocięta się urodzą, zwykle doszło już u nich do uszkodzenia móżdżku, nerwu wzrokowego i siatkówki oka. Kocięta takie nie potrafią normalnie się poruszać, często pełzają na boku, odpychając się łapkami, brak im koordynacji ruchowej. Mogą mieć również trudności z pobieraniem pokarmów i płynów oraz oddawaniem moczu i kału. Często dochodzi u nich do pofałdowania i odklejenia siatkówki oka, co obserwowane jest jako ślepota.
Objawy
- apatia
- osowiałość
- ospałość
- brak apetytu i pragnienia
- osłabienie
- może pojawić się stan zapalny błon śluzowych oraz nadżerki i owrzodzenia brzegów języka
- skulona pozycja zwierzęcia
- „wiszenie” nad miską z wodą
- wysoka gorączka (pojawia się między 2 a 7 dniem od wystąpienia pierwszych objawów)
- wymioty (pojawiają się kilka dni po wystąpieniu gorączki, mogą zawierać żółć, nie są związane ze spożyciem pokarmu)
- biegunka (cuchnąca, barwy żółtej, z czasem może zmieniać się w krwistą)
- silne, szybko postępujące odwodnienie (można to sprawdzić odciągając skórę zwierzęcia palcami – jeśli skóra nie wraca na miejsce, oznacza to, że organizm jest odwodniony)
- powiększone jelita
- bolesność przy dotykaniu brzucha (charakterystyczna pozycja leżąca zwierzęcia to leżenie na brzuchu przy jednoczesnym podpieraniu się na mostku – kot w ten sposób stara się zminimalizować ból brzucha)
Niestety, typowe objawy pojawiają się dopiero po kilku dniach od zakażenia, a wtedy jest zwykle za późno na leczenie.
Postaci choroby
Postać nadostra: brak jest objawów, a zwierzę umiera nagle.
Postać ostra:
- pieniste lub wodniste wymioty barwy żółtej
- biegunka (żółta lub zabarwiona krwią, o charakterystycznej silnie cuchnącej woni)
- temperatura początkowo wzrasta do 41 stopni Celsjusza (organizm stara się zwalczyć wirusa), a następnie bardzo gwałtownie spada (organizm przestaje walczyć)
- zwierzę jęczy, często dusi się
- śmierć następuje po 1-2 dniach
Postać łagodna:
- pieniste lub wodniste wymioty barwy żółtej
- biegunka (żółta lub zabarwiona krwią, o charakterystycznej silnie cuchnącej woni)
- osłabienie
- śmierć następuje po 5-6 dniach
Diagnoza
- badanie krwi (morfologia z rozmazem) - wirusa nie można wykryć we krwi, jednak zmienione wartości niektórych parametrów krwi mogą wskazywać na chorobę. W pierwszych dwóch dniach zwykle albo brak jakichkolwiek zmian w obrazie krwi, albo występuje znaczny wzrost ilości białych krwinek – leukocytów (jest to tzw. leukocytoza). Dopiero później w obrazie krwi obserwuje się gwałtowne obniżenie ilości białych krwinek, czyli silną leukocytozę.
- test na obecność wirusa w kale - istnieją dwa rodzaje testów na wykrycie obecności wirusa w kale: test koci i test psi. W przypadku obu testów wynik dodatni oznacza stuprocentowe potwierdzenie obecności wirusa, lecz wynik negatywny nie wyklucza panleukopenii (to dlatego, że wirus pojawia się w kale dopiero po pewnym czasie).
- sekcja - w przypadku zgonu zwierzęcia można wykonać sekcję, która potwierdzi lub wykluczy, że kot chorował na panleukopenię. Informacja ta ma duże znaczenie przy decyzji o wzięciu następnego kota. Charakterystyczne zmiany wynikające z panleukopenii to: uszkodzenia w szpiku kostnym i jelicie cienkim, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) charakteryzujący się krwawymi naciekami wewnątrz jelita cienkiego, krwawe nacieki i wysięki w naczyniach limfatycznych wokół jelit, płyn w szpiku kości długich.
- konieczna jak najszybsza diagnoza, aby móc uratować życie kota
Uwaga! W przypadku panleukopenii często zdarzają się błędne diagnozy, m. in.: zatrucie pokarmowe, błędy żywieniowe, zmiana karmy, zatrucia lekami, koci katar, zatrucie toksynami robaków pasożytniczych, choroby wrodzone.
Leczenie
- o leczeniu i jego intensywności decyduje lekarz weterynarii
- wersja minimum - nawadnianie podskórne kilka razy dziennie, podanie antybiotyku oraz nakłanianie kota do jedzenia (karmienie na siłę). Czasem zamiast nawadniania podskórnego konieczne jest nawadnianie oraz odżywianie dożylne kilka razy dziennie.
- wersja skrajna - zwierzę musi być nawadniane i dożywiane dożylnie, podaje się antybiotyk, leki podnoszące odporność organizmu.
- ważne jest podanie surowicy – z krwi zwierzęcia, które wyzdrowiało po panleukopenii, z krwi dorosłego, regularnie szczepionego kota (tu skuteczność jest niższa) lub specjalną surowicę kocią (Feliserin) lub psią (Caniserin, parwoglobulina). Kocia surowica jest trudno dostępna w Polsce (jest dostępna w Gorzowie Wlkp. i w Szczecinie).
Zapobieganie
- regularne podawanie szczepionki przeciw panleukopenii
Środki ostrożności po panleukopenii
- odkażenie mieszkania - stosuje się środki chemiczne (skuteczny jest virkon) lub odkażanie promieniami lampy UV (lampę można pożyczyć z lecznicy weterynaryjnej)
- kocyki, posłania i inne przedmioty, z którymi chory kot miał styczność należy spalić lub w odpowiedni sposób zutylizować (nie wolno ich zakopywać ani wyrzucać do śmietnika, gdyż można w ten sposób zakazić koty żyjące na wolności!)
- utylizacja ciała kota, który umarł na panleukopenię – nie wolno go zakopywać w ogródku
- nie wolno przez około pół roku do roku wprowadzać do domu nieszczepionych kotów i psów. Można to zrobić dopiero po upływie 2 tygodni od drugiego szczepienia zwierzęcia.
- szczepienie kota po przebytej chorobie - po 2 tygodniach od całkowitego ustąpienia objawów
- kontakt kota po panleukopenii z innymi kotami – może nastąpić w 2 tygodnie po całkowitym ustąpieniu objawów, jednak inne koty muszą być dwukrotnie szczepione i musi upłynąć czas 2 tygodni od ich drugiego szczepienia
- opiekun chorego kota nie powinien kontaktować się z innymi nieszczepionymi kotami przez okres pół roku do roku (może przenosić wirus na sobie)
Podoba Ci się artykuł? Daj mu łapkę!
3 użytkowników dało średnio 7 łapek
panleukopenia
choroba
śmiertelna
wirus
tyfus
